گیاهان تیره ترشک گیاهانعموماً علفی و دارای اعضای زیر زمینی گوشت دار یا غده ای و متورم جایدارند. بندرت نیز انواعی با ساقه چوبی و حتی به صورت درخت و یا نمونه هائیبالا رونده ممکنست در بین آنها وجود داشته باشد.
از مشخصات این گیاهان آن است که برگهائی اغلب واقع در سطح زمین و منتهیبه دمبرگ دراز دارند. پهنک برگ آنها معمولاً مرکب ار برگچه هائی به وضعمتصل در یک نقطه (مانند Oxalis ها) و یا شانه ای می باشد. برگچه های آنهااغلب یک فرو رفتگی در ناحیه رأس دارد و یا ممکن است اصولاً شکل ظاهری برگچهها با یکدیگر متفاوت باشد.
گلهای آنها نر و ماده ، 5 قسمتی دارای کاسه پایا گلبرگهای فشرده به همقبل از شگفتن است که به صورت گل آذین گرزن یا خوشه ، گرد آمده اند ، پرچمهای آنها به تعداد قطعات جام گل و یا 2 برابر آن است. مادگی مرکب از 5 برچهمتصل به هم دارند که مجموعاً تخمدانی 5 خانه محتوی یک یا تعداد زیادی تخمکو منتهی به 5 خانه آزاد بوجود می آورند.
میوه آنها بصورت پوشینه (بندرت شفت) است. پراکندگی این گیاهان بیشتر درامریکای جنوبی، آفریقا جنوبی و ماداگاسکار میباشد و فقط جنس Oxalis کهقسمت اعظم این گیاهان را تشکیل می دهد در مناطق متعدله کره زمین نفوذ پیدانموده است.
خواص:
اين گياه در مناطق معتدل كشور ما رويش دارد و از قديم الايام به عنوان يك سبزي مفيد و مؤثر از آن استفاده مي شده است. گرچه در رابطه با مسائل غذايي از آن استفاده هاي فراواني مي شده ؛ ولي اكنون اين استفاده كاهش يافته است و در عوض موارد درماني اين گياه افزايش پيدا كرده و در همه زمينه ها از آن استفاده مي شود و هيچگونه عارضه اي ندارد.
در ميان عشاير مرسوم است كه از دانه هاي اين گياه استفاده مي كنند. طريقه استفاده ي آن هم به اين ترتيب است كه دانه هاي اين گياه را مي كوبند و بعد از مرطوب كردن در محل درد و مفاصل مي گذارند و به عنوان مُسَكن از آن استفاده مي كنند.
گياه ترشك منبع ويتامين C است. بنابراين كساني كه كمبود ويتامين C دارند اين گياه مي تواند براي آنها منبع ويتامين C باشد. علاوه بر آن، اين گياه داراي آهن و فسفر كافي نيز مي باشد.
همچنين اين گياه داروي اشتها آور و تصفيه كننده و هضم كننده بسيار خوبي مي باشد و به خاطر خاصيت تصفيه كنندگي اش براي كساني كه داراي جوشهاي موضعي و پوستي هستند بسيار مفيد خواهد بود.اين دارو به خاطر داشتن اسيد اكسوليد نبايد زياد و بطور مداوم مورد مصرف قرار گيرد، زيرا براي مثانه و كليه مي تواند مضر باشد. براي استفاده موضعي از اين دارو اگر برگ يا دانه ي له شده، پخته شده يا جوشانده آن روي دملها گذاشته شود به راحتي درمان مي گردد.
نامهايديگر آن: حَماض، ترشك اسفناجي، حماض البقر، حماضالماء، ترشه، حميضه، ساقتروشك، ساق ترشك، نيره خراساني، اوزيل، رومكس، استاك، ترشك درشت، پاسيانها،ترشكهاي شيرين، حماض شيرين، حليمون، طوطاق، اشليه پاتم، امروله و اشليهكياتم ميباشد.
1. طبع آن سرد و خشك است.
2. انواع ترشكها حاوي ويتامين ث ميباشند در نتيجه مدر هستند.
3. اين گياه خنك كننده و تببر است.
4. تصفيه كننده خون ميباشد.
5. شادي آور است.
6. جهت خنازير به صورت ضماد ميگذارند.
7. جهت يرقان از دمكرده ريشه آن استفاده ميكنند و برگ آن به طور مستمر ميل شود.
8. جهت تقويت معده از برگ آن مانند سبزي خوردن به طور مستمر استفاده گردد.
9. تقويت كننده كبد است.
10. جهت درد و زخم معده ترشك را پخته با سماق ميل كنند.
11. براي رفع زگيل ترشك را به موضع بمالند.
12. خوردن ترشك مقاومت بدن را در مقابل امراض بالا ميبرد.
==================================