قارچ دُنبَلان نوعی قارچ خوراکی گرانقیمت و کمیاب است. این قارچ در گونه‌هایمختلف به رنگهای قرمز تیره، خاکستری، سفید، بنفش و سیاه است ولی لذیذتریننوع آن دارای پوستهٔ سیاه‌رنگ است.
قارچ‌های دنبلان معمولاً دسته دسته در عمق ۳۰ سانتیمتری در خاک و نزدیک بهریشه‌های گیاهان و درختها می‌رویند. کاشت آنها نتیجه مفید نداده‌است، ولیبه حالت طبیعی در بسیاری از زمینهای معتدل دیده می‌شوند و آنها را به وسیلهسگ یا خوک پیدا می‌کنند.
دو نوع سیاه و سفید این قارچ گران‌قیمت‌ترین قارچ‌های دنبلان زیرزمینیهستند. بیش‌ترین میزان مصرف قارچ دنبلان در رستوران‌ها، صنایع غذایی، تهیهٔانواع سس‌ها و روغن‌های معطر و نیز داروسازی است. قارچ دنبلان به صورتهمزیستی با ریشه‌های درختان جنگلی به وجود می‌آید و در سطح تجاری درآزمایشگاه‌ها اقدام به تولید نهال آلوده به میسلیوم‌های قارچ دنبلانمی‌کنند و بعد کشت درختان را در زمین انجا م می‌دهند. اندازه قارچ دنبلاناز یک فندق تا اندازه یک پرتقال می‌باشد و شکلی شبیه سیب زمینی دارد.کشتوکار این قارچ‌ها در زمین‌هایی ک بکر می‌باشد هم موجب در آمدزایی افرادبومی می‌شود و هم طبیعت دچار دستخوردگی نمی‌شود.

قارچ دنبلان کوهی سفید در دسامبر سال ۲۰۰۹ به قیمت هر کیلو حداقل ۱۰۲۰۰ دلار امریکا بفروش رفته‌است

در ایران
گونه‌ای از نادرترین قارچ‌های دنبلان کوهی جهان در برخی از مراتع شهرستانطارم استان زنجان شناسایی و در دانشگاه زنجان بررسی شده‌است. قارچ دنبلانکوهی با گیاهان مرتعی همزیستی دارد و در سال‌های پر باران و فصل پاییز ونیز از اول اسفند تا نیمه اول فروردین در مراتع شهرستان طارم رشد می‌کند. بیش از ۱۵ نوع پروتئین در این قارچ‌ها شناسایی شده‌است.


طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: قارچ‌ها
شاخه: قارچ‌های کیسه‌ای
زیرشاخه: قارچ‌های فنجانی
رده: پزیزومیست
راسته: پزیزالس
خانواده: دنبلانان
سرده:
Tuber


گونه‌ها
Tuber aestivum
Tuber brumale
Tuber gibbosum
Tuber himalayensis
Tuber magnatum
Tuber melanosporum
Tuber mesentericum
Tuber oregonense
Tuber sinensis


با توجه به آغاز بارندگي هاي بهاره و مساعد شدن شرايط رشد دنبلان ها، جمعآوري، خريدوفروش و مصرف اين قارچ ها در رويشگاه هاي اين قارچ در كشور ازرونق خاصي برخوردار شده است.
بخشي از خواص دارويي و پزشكي قارچ دنبلان بر اساس مستندات علمي و تحقيقاتآزمايشگاهي و برخي ديگر در ميان مردم مناطق مختلف و بر اساس تجربيات شخصي ودر طول سال هاي متمادي به اثبات رسيده است. در طي نمونه برداري از قارچهاي دنبلان در طي سال هاي گذشته، با مطرح كردن سوالاتي از مردم مناطق مختلفكشور، در مورد خواص اين قارچ، مردم از آن به عنوان يك غذاي نيروبخش و مقويياد كرده و تغذيه از آن در فصل بهار را براي جلوگيري از انواع بيماري هادر طول سال موثر ميدانند. در ميان مردم آذربايجان غربي اعتقاد بر اينست كهقارچ تاثير چشمگيري در كاهش قندخون در ميان مبتلايان به ديابت دارد. در شهرهاي مركزي و جنوبي كشور نيز از قارچ به عنوان غذايي مقوي و دارويي دردرمان بيماري هاي چشمي ياد مي شود. در حديثي از رسول اكرم نقل شده است: قارچ دنبلان مائده اي از جانب خداوند و از گياهان بهشتي بوده و مصرف آنبراي بيماري هاي چشمي سودمند است (بحارالانوار، جلد 62، صفحه 145، حديث 3). برخي از افراد محلي دراستان فارس نيز مصرف قارچ را در درمان عوارض پيريموثر دانسته و آن را به عنوان عامل جواني مي شناسند.بر اساس تحقيقات علميانجام شده تاكنون تاثيرات آنتي بيوتيكي قارچ در برابر ميكروب ها و عواملبيماريزا، تاثير آنتي اكسيداني در برابر انواع عوامل سرطانزا و محافظت ازكبد در برابر بيماري هاي كبدي به اثبات رسيده است.

ارچ دُنبَلان نوعی قارچ خوراکی گرانقیمت و کمیاب است. این قارچ در گونه‌هایمختلف به رنگهای قرمز تیره، خاکستری، سفید، بنفش و سیاه است ولی لذیذتریننوع آن دارای پوستهٔ سیاه‌رنگ است.

قارچ‌های دنبلان معمولاً دستهدسته در عمق ۳۰ سانتیمتری در خاک و نزدیک به ریشه‌های گیاهان و درختهامی‌رویند. کاشت آنها نتیجه مفید نداده‌است، ولی به حالت طبیعی در بسیاری اززمینهای معتدل دیده می‌شوند و آنها را به وسیله سگ یا خوک پیدا می‌کنند.
دونوع سیاه و سفید این قارچ گران‌قیمت‌ترین قارچ‌های دنبلان زیرزمینی هستند. بیش‌ترین میزان مصرف قارچ دنبلان در رستوران‌ها، صنایع غذایی، تهیهٔ انواعسس‌ها و روغن‌های معطر و نیز داروسازی است. قارچ دنبلان به صورت همزیستیبا ریشه‌های درختان جنگلی به وجود می‌آید و در سطح تجاری در آزمایشگاه‌هااقدام به تولید نهال آلوده به میسلیوم های قارچ دنبلان می‌کنند و بعد کشتدرختان را در زمین انجا م می‌دهند. اندازه قارچ دنبلان از یک فندق تااندازه یک پرتقال می‌باشد و شکلی شبیه سیب زمینی دارد.کشت وکار این قارچ هادر زمین هایی ک بکر می‌باشد هم موجب در آمدزایی افراد بومی می‌شود و همطبیعت دچار دستخوردگی نمی‌شود. قیمت قارچ‌های دنبلان کوهی در کشورهایفرانسه، ایتالیا و انگلیس هر کیلو ۱۰۰ تا ۲۰۰ دلار است.

توجه به آغاز بارندگي هاي بهاره و مساعد شدن شرايط رشد دنبلان ها، جمع آوري، خريدوفروش و مصرف اين قارچ ها در رويشگاه هاي اين قارچ در كشور از رونق خاصي برخوردار شده است. در طي روزهاي گذشته سوالات مكرري از طرف دوستان و بينندگان وبلاگ در زمينه خواص قارچ دنبلان مطرح گرديد.

بخشي از خواص دارويي و پزشكي قارچ دنبلان بر اساس مستندات علمي و تحقيقات آزمايشگاهي و برخي ديگر در ميان مردم مناطق مختلف و بر اساس تجربيات شخصي و در طول سال هاي متمادي به اثبات رسيده است. در طي نمونه برداري از قارچ هاي دنبلان در طي سال هاي گذشته، با مطرح كردن سوالاتي از مردم مناطق مختلف كشور، در مورد خواص اين قارچ، مردم از آن به عنوان يك غذاي نيروبخش و مقوي ياد كرده و تغذيه از آن در فصل بهار را براي جلوگيري از انواع بيماري ها در طول سال موثر ميدانند. در ميان مردم آذربايجان غربي اعتقاد بر اينست كه قارچ تاثير چشمگيري در كاهش قندخون در ميان مبتلايان به ديابت دارد. در شهر هاي مركزي و جنوبي كشور نيز از قارچ به عنوان غذايي مقوي و دارويي در درمان بيماري هاي چشمي ياد مي شود. در حديثي از رسول اكرم نقل شده است: قارچ دنبلان مائده اي از جانب خداوند و از گياهان بهشتي بوده و مصرف آن براي بيماري هاي چشمي سودمند است (بحارالانوار، جلد 62، صفحه 145، حديث 3). برخي از افراد محلي در  استان فارس نيز مصرف قارچ را در درمان عوارض پيري موثر دانسته و آن را به عنوان عامل جواني مي شناسند.بر اساس تحقيقات علمي انجام شده تاكنون تاثيرات آنتي بيوتيكي قارچ در برابر ميكروب ها و عوامل بيماريزا، تاثير آنتي اكسيداني در برابر انواع عوامل سرطانزا و محافظت از كبد در برابر بيماري هاي كبدي به اثبات رسيده است.

-

----------------------------------------------------