اثر عصاره گیاه “شقایق وحشی” بر اثرات مختلف مورفین در مدلهای حیوانی در یک نشست پژوهشی در ایران بررسی شد.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،درایننشست که با حضور مسوولان وکارشناسان ستاد مبارزه با موادمخدر درمجتمعفرهنگی شقایق برگزار شد،، دکتر “هدایت صحرایی” پژوهش خود دربارهنقش عصارهگل شقایق بر خواص سرخوشیآوری، حرکتی، تحمل و وابستگی ناشی از مورفین درموش کوچک آزمایشگاهی نر را تشریح کرد.
گیاه شقایق با نام علمی ،Papaver Rhoeasگیاهی علفی با گلهای قرمز بهارتفاع ۲۵تا۹۰سانتیمتر است که در نواحی مختلف ایران رشد میکند.
این گل در ادبیات ایران با نامهای لاله وحشی و شقایق وحشی معروف است.
وجود مقادیر بسیار اندک ترکیبات “اوپیوئیدی” در عصاره این گیاه ، سبب شده تا عصاره این گیاه را “تریاک بیزیان” بنامند.
دانشیار مرکز تحقیقات علوم اعصاب کاربردی دانشگاه بقیه الله گفت کهباعصاره شقایق میتوان جلوی اثرات مختلفی که داروی مخدر قوی و کاملا شناختهشدهای مانند مورفین القا میکند را بدون اینکه خود این عصاره اثری داشتهباشد، گرفت.
این متخصص اعتیاد، به شناخت دقیق این گل تاکیدکردو گفت: برای شناساییدقیق این گل نیاز به تخصص و آموزش است و منحصر به فردبودن ویژگیهای این گلدر ساقه، برگ، گلبرگ و میوه آن سبب شده تا از سایر گیاهان این خانوادهمتمایز باشد.
وی تصریح کرد: سایر گونههای این گیاه میتواند خطرات سمی زیادی داشته باشد .
صحرایی خاطر نشان کرد : از گذشتههای دور از جوشانده این گیاه برای رفعبیخوابی و کاهش التهاب استفاده میشده و دارای اثرات آرام بخش و خلط آوراست.
دانشیاردانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج ) در ادامه نتایج تحقیق خوددرباره اثرات شقایق وحشی بر ایجاد وابستگی ، تحمل حرکتی ، تحمل به اثرات ضددردی مورفین در موشهای کوچک آزمایشگاهی در محدوده وزنی ۲۰تا ۲۵گرمرا تشریح کرد.
وی گفت: آزمایشها نشان میدهد تجویز مورفین باعثالقا، ترجیح مکان شرطیشده، افزایش حرکت، کاهش درد و القای تحمل و وابستگی در حیوانات میشود.
صحرایی بااشاره بهاینکه تجویز عصارهنسبت به گروه کنترل هیچگونه تغییریدر حیوانات ایجاد نکرد، گفت : تجویز عصاره این گیاه قبل از تجویز مورفینسبب کاهش معنی دار کسب خواص سرخوشی ، حرکت ، کاهش درد یا وابستگی ناشی ازمورفین شد.
بهگفته این دکتر فیزیولوژیاعصاب ، تجویز عصاره شقایق وحشی به حیواناتیکه در روزهای آزمایش مورفین دریافت کردهبودند، در تغییر بیان خواص سرخوشیمورفین بیاثر، اما در کاهش حرکت وتحمل بهحرکت و نیز کاهش علایم ترکمورفین موثر بوده است.
استباط این دانشیار دانشگاه از این آزمایشها این است که عصاره گیاهشقایق سبب کاهش کسب خواص سرخوشی، کاهش درد ویا وابستگی به مورفین میشود،ولی بر بیان سرخوشی تحمل به مورفین بیاثر است.
وی گفت : سیستم پاداشدهی در مغز انسان و حیوان بسیار یکسان است و تنهاتفاوت آنها دراین است که در انسان ناحیهای در بالای سر به نام قشر مخ قراردارد که در حیوان این ناحیه تکامل نیافته است.
صحرایی توضیح داد “قشر مخ ناحیهای است که سیستم پاداش دهی را مهار می – کند و متاسفانه در افراد معتاد این ناحیه از بین رفته و دیگر فرد معتادنمی تواند خود را در برابر مواد مخدر کنترل کند”.
به گفته این پزشک و محقق، با انجام این کار تحقیقاتی میتوان کاری کرد تا این سیستم پاداش نتواند بدون کنترل عمل کند.
وی ، خواب آلودگی را از عوارض شناخته شده مصرف این عصاره در حیوانات دانست و گفت: مصرف این عصاره عارضه خاصی در پی ندارد.
وی توضیح داد: میزان کشندگی این عصاره در حیوانات ۲/۵گرم در هر کیلو -گرم وزن بدن حیوان است که اگر انسان ۳۰یا ۵۰گرم آن را در یک لحظهمصرف کند، میتواند دچار این عوارض شود
--------------------------------------------------
------------------------------------------------