بَنِه:به گویش محلیلارستانی و -بستکی بُّـه:،کردی: داره بن، برخی مناطق کردنشین دیگر آن راونمی‌خوانند.)درختی است کهن سال وبا عمر طولانی که در برخی موارد به ۳۰۰ سالهم می‌رسد به ارتفاع قریب به ۵ متر که در برخی مناطق کوهستانی ایران یافتمی‏شود.شاخه‌های این درخت سفید کمی مایل به خاکستری است. این درخت نیزمانند سایر درخت‌های کوهستان مانند: کُنار،کُور وسمر،کِرت،کُوهِنگ،سَلَم وغیره، در زمان قدیم د ازهیزم این درختان برای پخت و پز در مناطق مختلف کوه کم وبیش یافت می‌شود، اما بیشتر در قله‌های پرارتفاع، پرتگاها،نرگ‌ها وسرگردها ومناطق دور دست کوهستانی می‌روید.

نام علمی آنPistacia atlanticaمی‌باشد که یکی از وایته‌های مهمآن Pistacia atlantica var.kurdica یا همان «ون» است.ارتفاعش تا ۷ یا ۹متر نیز رسیده‌است در بعضی از مناطق کوهستانی مانند کردستان ایران به میوهآن «قزوان» می‌گویند که برای خوشبو کردن دوغ و روغن حیوانی و همچنین دردرست کردن ترشی استفاده می‌کنند . درخت بنه منبع تولید شیره سقز است.سقز کهدر گویش کردی منطقه بانه به آن (بنِشت) گفته می‌شود صمغی به رنگ سبز خیلیروشن، غلیظ و بسیار چسبنده‌است که استفاده دارویی فراوان داشته و به عنوانیک ملین قوی در درمان یبوست و درمان ناراحتی‌های گوارشی استفاده می‌شود . ۲۵درصد از شیره سقز حاوی روغن پرارزش و صنعتی تربانتین است که کاربردهایفراوانی در صنعت دارد . علاوه بر این از شیره سقز در تهیه آدامس، عطر،خوشبوکننده‌ها، حشره کش‌ها و در صنعت داروسازی در تهیه نرم کننده‌ها و ضدعفونی کننده‌ها استفاده می‏شود . علاوه بر این در صنعت پلاستیک سازی، تهیهواکس کفش و چرم و صنعت چاپ مورد استفاده قرار می‌گیرد . بعلت نبود صنایعتبدیلی مناسب، اکثر سقز تولیدی در ایران به خارج از کشور صادر گردیده و بهعنوان مواد پایه بسیاری از صنایع فوق الذکر بکار برده می‌شود . اگر چه آماردقیقی از تعداد درختان بنه در بانه موجود نیست اما تعداد آنها بین ۱۰ تا۲۰هزار اصله تخمین زده شده‌است . به طور متوسط از هر درخت ۵۰۰ الی ۱۰۰۰گرم سقز بدست می‌آید که در شرایط مناسب و سالهای پرباران این مقدار بیشترهم می‌شود .در بانه درخت بنه اغلب بصورت توده‌های مخلوط با درختان بلوط درروستاهای کانی سور، سیاحومه، دارینه، باشوان، بنه ژاژ، همزلان، ویسک، رشکی،خجک و ... مشاهده می‌شود.

خواص دارويي و كاربرد

مصرف ميوه بنه نفخ معده را كاهش داده براي سرفه، لقوه، فلج، رفع سر درد، تقويت نيروي جنسي،تقويت اعصاب، صاف كردن صدا، يرقان، سختي ترشح ادرار، درد كمر، زانو درد و درد مفاصل مؤثر و مفيد مي باشد. در تحقيقي كه توسط دانشگاه علوم پزشكي بيرجند صورت گرفته برگ آن خاصيت آنتي اكسيداني دارد.

 بنه كوهي ياچاتْلانقوش‌ ،نام‌ میوه‌ و گونه‌ای‌ از درخت‌ بَن‌/ وَن‌/ ونه‌ یا بَنه‌/ بِنه‌ (پستهوحشی‌ یا كوهی‌) با نام‌ علمی‌پیستاسیا آتلانتیكا. بنه‌ درخت‌ كوچكی‌ بارشد كُند از تیره سماقیان‌، و موسم‌ گل‌ آن‌ اردیبهشت‌ ـ خرداد است‌. ازپوست‌ درخت‌ بنه‌، صمغ‌ معروف‌ سقز (در منابع‌ قدیمی‌: عِلك‌ الاَنباط‌) استخراج‌ می‌شود (رجوع کنید به رازی‌، ج‌20، ص‌ 304 به‌ نقل‌ از ابوجریح‌؛ابوریحان‌ بیرونی‌، ص‌ 198؛ جرجانی‌، ص‌ 145). صمغ‌ و میوه آن‌ مصارف‌خوراكی‌ و دارویی‌ دارد. از این‌ گیاه‌ گونه‌ای‌ رنگ‌ قرمز نیز می‌گیرند (مهران‌، ذیل‌ «بنه‌»).

-----------------------